چرا باورهای ما از کودکی به بزرگسالی منتقل میشن؟ ( بخش اول : تسلیم طرح واره)

تا اینجا خدمتتون عرض کردم که ذهن ما توسط میراث خانوادگی ، سبک تبیینی ، دوستان و مربیان و سیاستمداران و همچنین ژن برنامه ریزی میشه. منظور از برنامه ریزی همون باورهائی هست که توسط عواملی که خدمتتون عرض کردم در ذهن ما شکل میگیره.بخش بزرگی از این باورها در دوران کودکی در ذهن ما شکل میگیره. روانشناسان شناختی به این باورها طرح واره میگن. 

اگر یادتون باشه قبلا در پست سه سطح تفکر  خدمتتون عرض کردم که از نظر روانشناسان شناختی ما سه سطح تفکر داریم.

                    طرح واره ها بنیادی ترین بخش باورهای ما هستن.

 در این پست می خوایم ببینیم چرا طرح واره های ناکارآمد و مخرب از دوران کودکی به دوران بزرگسالی منتقل میشن . علت اینکه می بینید برخی از افراد بزرگسال در بعضی از موقعیت ها کودکانه رفتار می کنن همینه. 

ما با انتخاب سه رفتار مقابله ای  فکری / عملی باعث میشیم باورهامون از کودکی وارد بزرگسالی بشن. این سه رفتار مقابله ای  اینهان :

تسلیم طرح واره . جبران افراطی طرح واره و اجتناب طرح واره.

نکته مهم در اینجا اینه که معمولا رفتارهای مقابله ای در دوران کودکی برامون مفید بودن و بخشی از سازکار ما برای بقا بودن. مثلا ممکنه در کودکی پدر و مادر سختگیر و پرتوقعی داشتیم در نتیجه همه ی تلاش ما این بوده که درخواستهای اونها رو به شکل احسن اجابت کنیم تا از دست ما ناراحت و دلخور نشن. این رفتار ما در کودکی باعث میشه در بزرگسالی تبدیل به یک فرد عیب جو یا تنبیه کننده و یا سخت گیر و کمالگرا بشیم.اون هم در محیط کار ، یا رابطه زناشوئی یا فرزند پروری. بنابراین باوری که در کودکی براتون مفید بوده ( بخاطر میل ما به بقا) در بزرگسالی باعث پیدایش مشکلات در زندگیمون میشه .

    ما در کودکی چاره ای نداشتیم ولی الان داریم! ما در کودکی انتخاب کننده نبودیم ولی الان هستیم و این نکته ی خیلی مهمی هست! 

ما در این پست در باره ی تسلیم طرح واره با هم گفتگو می کنیم و می خوایم ببینیم انتخاب این شیوه ی رفتاری / فکری به چه شکلی باعث میشه باورهای مخربمون رو از دوره ی کودکی به دوران بزرگسالی منتقل کنیم.

از نظر روانشناسان و روانپزشکان شناختی وقتی فردی بطور کامل باورها و طرح واره های مخربش رو می پذیره و اونها رو عین واقعیت می دونه ، چنین فردی در مقابل طرح واره هایی که داره تسلیم شدن رو انتخاب کرده.

فرد با انتخاب این وضعیت فکری / رفتاری چون باورش رو عین واقعیت می دونه هیچ وقت درستیش رو مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی ده و همین کار باعث میشه باورهای مخرب فرد از دوران کودکی وارد دوران بزرگسالیش بشن. 

عامل مهمی که باعث میشه در درست بودن باورها و طرح واره هامون شک نکنیم خطاهای شناختی هست. خطاهای شناختی رو می تونید در وبلاگ قبلیم مطالعه بفرمائید. پست خطای شناختی .

ما با کمک خطاهای شناختی باعث تقویت باورهای مخربمون میشیم.

خیلی مهم!

خطاهای شناختی باعث میشن اطلاعات همخوان با باورمون رو برجسته و اغراق کنیم و اطلاعات مخالف با باورهامون رو نادیده بگیریم.برای اینکه طرحواره های ناکارآمد سالم بمونن باید اطلاعات تحریف بشن و این تحریف اطلاعات رو با کمک خطاهای شناختی انجام میدیم.

اینکه می بینید خیلی از خانومهای توانمند و موفق در رابطه های زناشوئی بد و مخرب گیر افتادن همینه. متاسفانه اونها با نادیده گرفتن موفقیتهاشون در حوزه های تحصیل و اشتغال کماکان خودشون رو یک آدم ضعیف و بی کفایت می بینن.

 اِونا در داستان متشکرم چخوف هم در مقابل طرح واره ی اطاعت ( به زودی با انواع طرح واره ها آشنا میشید) تسلیم شدن رو انتخاب کرده بود. کسی که در مقابل طرح واره اطاعت تسلیم شدن رو انتخاب می کنه اجازه میده دیگران کنترلش کنن و حق انتخاب رو به اونها میده.

 تا اینجا متوجه شدیم که تسلیم طرح واره شدن به چه شکلی باعث میشه طرحواره های مخرب از دوران کودکی وارد دوران بزرگسالی مون بشن.

در پست های بعدی درباره ی دو رفتار مقابله ای دیگه با هم صحبت می کنیم.

چند نکته ی مهم:

* همونطوری که تا اینجا متوجه شدید طرح واره ها و رفتارهای مقابله ای در کودکی به ما تا حدود زیادی تحمیل شدن. ولی اونچکه مهمه اینه که ما در زمان حال می تونیم با تلاش و کوشش طرح واره هامون رو تغییر یا میزان تاثیر اونها بر رفتارمون رو تعدیل کنیم. بنابراین مبادا کسی نق یا غر بزنه که چرا والدینش فلان باور رو در ذهنش بوجود آوردن ! ما اینجا وقت این کارها رو ندایم. عملگرا باشید و مثل یک انسان بالغ سرنوشت هیجانی خودتون رو بدست بگیرید.

* همونطوری که به نقل از مولوی خدمتتون عرض کردم هر چقدر زودتر با باورهای مخربتون روبرو بشید و برای اصلاحشون تلاش کنید بهتره . چون هر چقدر زمان بیشتر بگذره باورهای مخرب در ذهنمون بیشتر ریشه می کنن و کارمون سخت تر میشه. زود باش و روزگار خود مبر!

* پستهای مربوط به طرح واره ها رو با دقت مطالعه بفرمائید. این پستها می تونن در حوزه های زناشوئی ، فرزند پروری ، رشد شخصیت ، مدیریت و کسب و کار بهتون کمک زیادی بکنن.

 

عنوان پست بعدی:

چرا باورهای ما از کودکی به دوره ی بزرگسالی منتقل میشن؟ (بخش دوم: اجتناب طرح واره)

/ 4 نظر / 84 بازدید
شکیبا

سلام. بابت ازدواج برادرتون تبریک می گم و امیدوارم به زودی زود شما هم با برادرتون هم نوا بشین. و بابت فوت خاله گرامیتون هم تسلیت می گم و امیدوارم روحشون غرق در رحمت خداوند بشه. این چند پست اخیر رو که خوندم بیشتر به این فکر می کنم که من انقدر با باورهام اخت شدم که نمی تونم تفکیکشون کنم. نمی دونم کدوم خوب و یا بد هستن.بهرحال مشتاقم که پستهای بعدی رو بخونم و مثل همیشه استفاده کنم.

رزا

سلام . برای شادیتون تبریک و برای غمتون تسلیت می گم. نمی دونم جمله غم آخرتون باشه درسته یانه . چون عید امسال که اینو به خودم می گفتن وقتی به معنی اش دقت کردم دیدم این جمله معنی قشنگی نداره. چون آدم وقتی دیگه غم نداره که دیگه تو این دنیا نباشه. امیدوارم روح خاله تون در آرامش باشه و خداوند به شما و خانوادتون صبر بده. دعایی که جدیدا برای خودم می کنم اینه که از خدا می خوام تا وقتی تو این دنیا هستم کمکم کنه که بتونم تا اخرش از لحاظ روحی دووم بیارم. البته با توجه به مطالب وبلاگتون فکر کنم شما به این دعا نیاز ندارید. دعا می کنم همه انسانها با وجود هر مشکلی که دارن شعله امید به زندگی هیچ وقت تو دلشون خاموش نشه. پست رو خوندم ولی من هنوز خیلی راه دارم تا این پست رو به صورت کاربردی بخونم.

زرین تاج

سلام . من منتظر شنیدن خبر های عروسی بودم که یهویی شکه شدم. امیدوارم خداوند رحمتشون کنه و عمر عزیزان دیگرتون رو طولانی . برادرتون هم انشالله خوشبخت بشه. یه بخت خوب هم خداوند نصیب شما بکنه ( این پرشین بلاگ آیکون تو سینه کوبون نداره! )

افسر

امیدوارم اونقدر تو زندگی برادرتون خاطرات خوب ثبت بشه که از این روزها هم به نیکی یاد کنه و روح این خاله عزیز هم به خدا و مهربونیهاش نزدیکتر ... بشدت منتظر پستهای طرح واره هستم. ممنون بهبود عزیز. خوش دلی تو برای من هم اوقات خوبی می آورد شاد و سلامت باشی