ذهنیت های طرح واره ای

ممکنه ذهن ما پر باشه از ذهنیت های طرح واره ای . علت این مسئله اینه که دلائل زیادی در شکل گیری باورهای ما دخیل هست که به برخی از اونها قبلا اشاره کردم مثلا میراث خانوادگی ( تربیتی و ژنتیکی) معلمان و مربیان ، سبک تبیینی ، دوستان و جامعه  و حتی حکومت ها و رسانه ها بر نوع شکل گیری ذهنیت های ما می تاثیر می گذارن.

بنابراین ذهنیت های طرح واره ای همون صدای والدین ، صدای خودمون ، صدای مربیان و ..... هستند که در موقعیت های مختلف در ذهنمون فعال میشن.

مثلا اگه والدینمون انتقادگر بودن وقتی دچار خطائی میشیم( موقعیت خاص)  به جای اینکه به دنبال راه حل باشیم شروع می کنیم به سرزنش و تنبیه خودمون! ( ذهنیت طرحواره ای ناکارآمد-صدای والدین-)

با توجه به اطلاعاتی که تا به اینجا کسب کردید فکر می کنم بهم حق میدید که چرا نگران نسل جدید باید باشم! نسلی که پدر و مادرش به سر کار میرن و نه تنها مربیان مهد کودک بلکه خاله ، عمه ، مادر بزرگ و حتی همسایه ها در ذهن این کودک ممکنه یک ذهنیت طرح واره ای خاص رو شکل بدن .بعد می دونید این بچه در بزرگسالی چقدر دچار تعارض میشه؟! ( برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد تاثیر تعارض بر فرد پست :تعارض و واقعیت درمانی رو مطالعه بفرمائید) فاجعه ای در راه است! ناراحت بگذریم!

بنابراین ممکنه در  ذهن ما ذهنیت های طرح واره ای زیادی وجود داشته  باشه تعداد این ذهنیت ها و اینکه چقدر در تضاد یا هماهنگی با هم هستن به روش زندگی ما برمیگرده که توضیحش رو در بالا خدمتتون عرض کردم.

بعضی وقتها این تعارضات می تونه فرد رو از نظر روانی فلج کنه مثلا فعال شدن دو ذهنیت طرح واره ای متضاد در یک موقعیت باعث میشن فرد در هنگام تصمیم گیریهای سرنوشت ساز زندگی مثل رها کردن یک رابطه مخرب طولانی ، فرد احساس بلاتکلیفی و سردرگمی کنه. مثل خیلی از خانومهای قدیمی که بخاطر بچه هاشون در یک رابطه مخرب می موندن. 

فعال شدن طرح واره های ناکارآمد در یک موقعیت خاص می تونه نتایج غم انگیز و خیلی بدی رو به همراه داشته باشه. مثلا آقائی که ذهنیت طرح واره ایش بر مرکز خودتحقیری و احساس حقارت یا بی کفایتی می چرخه ممکنه در مشاجرات زناشوئی وقتی در مقابل منطق همسرش کم میاره ، ممکنه احساس حقارت کنه و برای جبران این مسئله ( جبران افراطی) دست به خشونت بزنه . برای همین هست که بزرگترین روانشناس تاریخ بشریت محمد رسول الله (ص) می فرمایند:

                               زن را خار نمیشمارد مگر مرد لئیم. 

و همچنین برای همین مسئله هست که برخی  روانشناسان به خانومها توصیه می کنن در چنین مواقعی قبل از اینکه کار به خشونت کشیده بشه عقب نشینی کنن ( به عنوان مثال تکنیک خلع سلاح پروفسور برنز). خانومها در چنین مواقعی چاره ای جز عقب نشینی ندارن  چون ذهنیت طرح واره ای مخرب مرد فعال شده و امور ذهنی و هیجانیش رو بدست گرفته. خبر خوب اینه که با آموزش و یادگیری تکنیک های شناخت درمانی ، رفتار درمانی عقلانی هیجانی و طرح واره درمانی میشه تاثیر ذهنیت های طرح واره ای بر سیستم پردازش اطلاعاتمون رو کنترل و مدیریت کنیم کاری که دارو درمانی قادر به انجامش نیست.

 موضوع ذهنیت های طرح واره ای فوق العاده مهم هست لطفا با دقت بیشتری این پست رو مطالعه بفرمائید مطالب مهم دیگری هم درباره ذهنیت طرح واره ای وجود داره که در موردشون به زودی با هم صحبت می کنیم. 

از پست بعدی قراره در باره ی این موضوع با هم صحبت کنیم که ارضا نشدن چه نیازهائی و شرایط چه خانواده هائی باعث میشن ذهنیت های طرح واره ای مخرب خاصی در ذهنمون شکل بگیره. لازمه که دوباره به این نکته اشاره کنم که مطالب مربوط به طرح واره ها ( باورهای بنیادی که در دوران کودکی در ذهنمون شکل میگیرن) رو با دقت بیشتری مطالعه کنید. اگه این مطالب رو خوب متوجه بشید و بکار ببندید هم میتونید به خودتون کمک کنید هم به فرزندتون و هم به همسرتون! همچنین می تونید با کمک این مطالب مشکلات حاد زناشوئیتون رو حل کنید مثل خشونت خانگی.

خب! این پست در همینجا به پایان میرسه. حالا می خوام با کمک مطالبی که تا اینجا مرورشون کردیم یک کامنت رو بررسی کنیم. 

خانوم شکیبا در کامنتی نوشتن:

من یه هفته ای هست که دارم رفتارم رو تجزیه می کنم. ترس از اینکه وقتی غروب می شه توی خیابون باشم. ترس از تمام شدن زمان..

متوجه شدم دارم همه اینها همین طور که مادربزرگم به مادر و اونهم به من منتقل کرده منم دارم به بچه ها هدیه می دم. باورتون می شه  وقتی داشتم بچه ها رو می بردم تئاتر ساعت 6عصر دلهره عجیبی داشتم . یا وقتی پسرک داره تکالیفش رو انجام می ده همش دلهره دارم که چقدر زمان رو داره سوخت می کنه. 
این دو مورد به شدت عصبی و پرخاشگرم می کنن. حالا بهم بگید دقیقا باید چی کار کنم؟

همونطوری که در این کامنت می بینید دو موقعیت های خاصی که باعث میشه خانوم شکیبا ترس رو تجربه کنن هنگام غروب و یا احساس از دست دادن زمان  هست.ما از اینکه در این دو موقعیت چه ذهنیت طرح واره ای ناکار آمد و باورهای مخربی در ذهن ایشون فعال میشن خبر نداریم. از اونجائی که باورها احساسات رو بوجود میارن لازمه که ایشون باورهای مخربی که در هنگام غروب یا وقتی احساس می کنن زمان داره از دست میره در ذهنشون فعال میشه رو شناسائی کنن. بنابراین ایشون و هر کسی که می دونه در چه موقعیتی دچار اضطراب ، خشم یا افسردگی میشه باید از برگه روحیه استفاده کنه. نحوه استفاده از این ابزار در همونجا نوشته شده. پیشنهاد بنده به خانوم شکیبا اینه که با جدیدیت جهت رفع این مسئله اقدام کنن چون این مشکل می تونه به رابطه والد و فرزندی ایشون آسیب بزنه. همچنین ممکنه فرزندان ایشون هنگام بیرون رفتن متوجه ترس یا اضطراب ایشون بشن ولی ندونن دلیل اضطراب مادرشون چیه و اضطراب مادرشون رو به موضوع بی ربط دیگری ربط بدن مثلا تعاملات اجتماعی و بعد دچار اضطراب اجتماعی بشن. ( البته این یک احتمال هست).

 

پست بعدی:

حوزه های مرتبط با طرح واره های ناسازگار اولیه ( حوزه اول /: بریدگی و طرد)

 

/ 2 نظر / 10 بازدید
رزا

من یه دفترچه تهیه کرده بودم تا عادت ها و باور های مخربم رو شناسایی کنم الان متوجه شدم باید موقعیت هایی که بهشون حساسم رو هم بهش اضافه کنم. درمورد تعارض هم متوجه شدم درموقعیتی که در کامنت اجتناب از طرح واره توصیفش کرده بودم ، من می خواستم هم اخلاقی باشم چون فکر می کردم اگه با طرف مقابلم کنار نیام یا به عبارتی جلوش کوتاه نیام خودم رو مغرور و خودخواه و حسود می دونستم ولی مسئله ای که باعث می شد دلم نخواد باهاش همکاری کنم این بود که دیده بودم شخص مقابلم خودش تو هم چین موقعیت هایی با دیگران کنار نمیاد ولی الان هم چین انتظاری از بقیه داره. یعنی نسبت به بقیه سخت گیر و نسبت به خودش آسون گیر بود . و این مسئله باعث می شد فکر کنم با همکاری با اون دارم به خودم ظلم می کنم. اخرش من باهاش همکاری کردم ولی این تعارض که تا اتمام کار باهام بود و البته تعلل در تصمیم گیری باعث شد مریض بشم. ممنون. مثل همیشه عالی.

شکیبا

پستتون رو خوندم . برای تکمیل جدول نیاز به وقت آزاد دارم. ... حتما تکمیلش می کنم... [گل]